Genel Ekonomi Çalışma Soruları ve Cevapları

Aşağıdaki ifadelerin her birinin pozitif mi yoksa normatif mi olduğunu belirleyiniz. Cevabınızı kısaca gerekçelendirin.
a. Devletin her vatandaşa temel sağlık ve eğitim hizmeti sağlama görevi vardır.
b. Sağlık sigortasının maliyeti çok yüksektir.
c. Üniversite mezunu tam zamanlı bir çalışanın medyan kazancı, lise mezunu olup üniversite eğitimi almamış bir çalışanınkinin neredeyse iki katıdır.
d. Mevcut işsizlik oranı %3,9 ile Aralık 2000’den bu yana en düşük seviyededir.
e. Devlet vatandaşına açtığı marketler yoluyla vatandaşına ucuz temel gıda maddesi sağlamak zorundadır.

a. Devletin her vatandaşa temel sağlık ve eğitim hizmeti sağlama görevi vardır.

Normatif: Bu ifade, devletin sorumluluğu hakkında bir değer yargısı içerir. “Gereği vardır” ifadesi, sağlık ve eğitim hizmetlerinin sağlanmasının ahlaki veya etik bir zorunluluk olduğunu belirtir.

b. Sağlık sigortasının maliyeti çok yüksektir.

Pozitif: Bu ifade, sağlık sigortası maliyetleri hakkında bir gözlem sunar. Değer yargısı içermez ve yalnızca bir gerçeği ifade eder.

c. Üniversite mezunu tam zamanlı bir çalışanın medyan kazancı, lise mezunu olup üniversite eğitimi almamış bir çalışanınkinin neredeyse iki katıdır.

Pozitif: Bu ifade, eğitim seviyesi ile kazanç arasındaki ilişkiye dair bir gözlem sunar. Değer yargısı içermez ve yalnızca bir gerçeği ifade eder.

d. Mevcut işsizlik oranı %3,9 ile Aralık 2000’den bu yana en düşük seviyededir.

Pozitif: Bu ifade, işsizlik oranı hakkında bir gözlem sunar. Değer yargısı içermez ve yalnızca bir gerçeği ifade eder.

e. Devlet vatandaşına açtığı marketler yoluyla vatandaşına ucuz temel gıda maddesi sağlamak zorundadır.

Normatif: Bu ifade, devletin sorumluluğu hakkında bir değer yargısı içerir. “Zorundadır” ifadesi, ucuz temel gıda maddelerinin sağlanmasının devletin bir görevi olduğunu belirtir.

Chloe sadece kitap (x) ve video oyunu (y) tüketmektedir. Kitapların fiyatı 6 USD, video oyunlarının fiyatı 2,5 USD ve Chloe’nin 60 dolar geliri var. Bu bilgiye göre Chloe’nin bütçe kısıtı eğrisini ayrıntılı şekilde çiziniz .

Merkez Bankası’nın verdiği gösterge faizi kararlarının devletin piyasaya müdahale yöntemlerinden biri olan tavan/taban fiyat olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini tartışın ve cevabınızı grafik yardımıyla gösteriniz.

Merkez Bankası’nın gösterge faizi kararları, devletin piyasaya müdahale yöntemlerinden biridir, ancak bu kararlar tavan fiyat veya taban fiyat ile birebir aynı şekilde değerlendirilmez. Bunun sebebi, gösterge faizinin, bir piyasadaki işlem fiyatını doğrudan belirlemek yerine, dolaylı olarak piyasa faiz oranlarını ve ekonomik faaliyetleri etkilemesidir. Öte yandan piyasa faizinden düşük belirlenen bir gösterge faizi tavan fiyat, yüksek belirlenen bir gösterge faizi ise taban fiyat gibi de değerlendirilebilir. Normal şartlarda gösterge faizini bir taban fiyat gibi düşünebiliriz, çünkü Merkez Bankası bu oranla piyasadaki en düşük faiz oranlarını dolaylı şekilde sınırlar.

Video oyunları için Engel eğrisini çizin. Video oyunları aşağı bir mal mıdır yoksa normal bir mal mıdır? Açıklayınız.

Engel eğrisi, tüketicilerin gelir seviyeleri ile tükettikleri malların miktarları arasındaki ilişkiyi gösteren bir grafiksel temsilidir. Bu eğri, özellikle bir malın tüketim miktarının, tüketicinin gelirindeki değişikliklere nasıl tepki verdiğini anlamak için kullanılır. Engel eğrisi, genellikle aşağıdaki özelliklere sahiptir:

1. Normal Mallar: Eğer bir mal normal bir mal ise, gelir arttıkça bu malın tüketim miktarı da artar. Engel eğrisi bu durumda pozitif eğimlidir.
2. Aşağı Mallar: Eğer bir mal aşağı bir mal ise, gelir arttıkça bu malın tüketim miktarı azalır. Engel eğrisi bu durumda negatif eğimlidir.

Belirli bir gelir seviyesine kadar normal mal özelliği gösteren herhangi bir mal, söz konusu gelir seviyesi aşılınca aşağı mal (inferior good) haline gelir. Bu soru için herhangi bir gelir seviyesi belirtilmediği için mantıklı bir gelir seviyesi sonrası video oyunlarının inferior good haline geldiğini gösteren tüm grafikler doğru kabul edilecektir.

Bir sinema bileti 250 TL’dir. Bir seansta filmi seyreden herkes için bu filmin fırsat maliyeti aynı mıdır? 3 farklı kurgusal birey üzerinden karşılaştırarak anlatınız.

Ali – Çalışan ve Saatlik Ücret Alan Bir Kişi

Film izlemek yerine çalışabilir ve 3 saat boyunca 300 TL kazanabilir (film süresinin 3 saat olduğunu varsayalım). Ali’nin fırsat maliyeti, film izlemek yerine çalışma seçeneğini değerlendirdiği için oldukça yüksektir.

Ayşe – Üniversite Öğrencisi

Film izlemek yerine ders çalışabilir ve sınavdan daha yüksek bir not alma ihtimaliyle gelecekte daha iyi bir iş bulma olasılığını artırabilir. Gelecekteki olasılıkların şu an kesin bir mali değeri olmayabilir, ancak zamanını ders çalışarak harcamasının potansiyel getirisi yüksek olabilir.

Mehmet – Emekli ve Boş Zamanı Çok Olan Biri

Mehmet, bu zamanı evde kitap okuyarak veya parkta vakit geçirerek değerlendirebilir. Mehmet’in fırsat maliyeti, biletin parasal değeriyle sınırlı kalabilir ve nispeten düşüktür.

Aynı filmi izlemek için herkesin ödediği parasal maliyet 250 TL olsa da fırsat maliyeti, bireylerin zamanlarının alternatif kullanımları ve yaşam koşullarına göre değişir:

Ali: Fırsat maliyeti yüksektir çünkü çalışma zamanından vazgeçmektedir.

Ayşe: Fırsat maliyeti soyut olup gelecekteki potansiyel kazançlarla ilgilidir.

Mehmet: Fırsat maliyeti daha düşüktür çünkü alternatif aktiviteleri düşük ekonomik değere sahiptir.

Fırsat maliyeti, bireylerin alternatiflerini nasıl değerlendirdiğine bağlı olarak büyük ölçüde farklılık gösterir.